Biobased Materialen in de Bouw

Volgens de Europese Commissie voorspelt de EU een gestage groei in het gebruik van biobased materialen in alle sectoren[1]. Biomassa wordt steeds vaker gebruikt als grondstof in verschillende op biomassa gebaseerde toepassingen, variërend van industriële chemicaliën tot materialen voor de bouwsector.

De afgelopen decennia hebben een golf van innovatie en de opkomst van nieuwe, op biomassa gebaseerde, producten op de markt gezien – zowel als reactie op de uitputting van fossiele grondstoffen en op klimaatverandering, als de mogelijkheden van aanvullende productfunctionaliteiten.

Het wordt steeds belangrijker om nauwkeurige manieren te bieden om het op biomassa gebaseerde gehalte van materialen te meten, aangezien duidelijke en transparante communicatie over de kenmerken van op bio-based producten essentieel is om verwarring op de markt te voorkomen.

In dit artikel duiken we dieper in op wat op biomassa gebaseerde materialen zijn, waarom ze gunstig zijn (en wanneer niet), en welke op biomassa gebaseerde producten we momenteel aanbieden als duurzame oplossing voor de bouwsector.

StoneCycling | BioBasedTiles® | Ginger Honed
BioBasedTiles®

Wat zijn biobased materialen?

Bio-based’ betekent kortgezegd ‘afgeleid van biomassa’ (volgens Europese normen). Deze biomassa-bronnen bestaan ​​ten minste gedeeltelijk uit biologisch materiaal en omvatten doorgaans (delen van) planten, bomen of dieren, mariene organismen, micro-organismen, algen, organisch afval of bosbouwmaterialen.

De term ‘biobased’ verwijst alleen naar het feit dat het product geheel of gedeeltelijk afkomstig is van biomassa. Het verwijst niet naar andere productkenmerken zoals LCA-prestaties, biologische afbreekbaarheid of duurzaamheid van de gebruikte biomassa.

In ons Downloadcentrum kun je de duurzaamheidsverklaring (Sustainability Statement) voor CornWall® en productgegevens voor BioBasedTiles® downloaden. EPD’s voor beide producten zullen beschikbaar zijn zodra de productie is opgeschaald.

Wat zijn de voordelen van het gebruik van biobased materialen?

De urgentie voor circulaire constructie met op biomassa gebaseerde materialen is groter dan ooit. Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 50% van de grondstoffenwinning en -consumptie en meer dan 30% van het totale afval dat jaarlijks in de EU wordt gegenereerd. Bovendien zijn gebouwen verantwoordelijk voor 40% van het energieverbruik in de EU en 36% van de energiegerelateerde uitstoot van broeikasgassen[2].

Bio-based producten kunnen de economie duurzamer maken en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen. Ze kunnen ook nieuwe kansen bieden in productontwikkeling.

Op biomassa gebaseerde materialen bevatten vaak reststromen uit de landbouw, tuinbouw en bosbouw, wat betekent dat er geen nieuwe materialen hoeven te worden gekweekt. Deze materialen zijn ook hernieuwbaar, dus ze groeien op natuurlijke wijze terug en maken deel uit van de natuurlijke cycli van onze planeet. Ze vernieuwen ook binnen een korte termijn (meestal tien jaar), dus ze putten de aarde niet uit.

Biobased materialen slaan ook CO₂ op en kunnen klimaatneutraal zijn, maar daarover later meer.

CornWall® is het duurzame alternatief voor wandbekleding in het interieur. Voornamelijk gemaakt van maïsafval.

Dit materiaal voor wandafwerking is gemaakt van plantaardige biomassa, voornamelijk afkomstig van de kernen van regionale (West-Europese) maïskolven. Dit organische afval is wijdverbreid beschikbaar en wordt meestal bestemd voor fermentatie, verbranding als biomassa of blijft op het veld liggen. CornWall is een alternatief voor keramische wandbekleding of andere minder duurzame composietmaterialen zoals HPL.

Nemen biobased producten CO₂ op?

De meeste op biomassa gebaseerde bronnen (zoals bomen en planten) absorberen CO₂ uit de atmosfeer tijdens hun groei. In een bio-based product wordt de CO₂ tijdelijk opgeslagen in het materiaal totdat het wordt afgevoerd (bijv. verbrand).

Als de opslagtijd langer is dan 100 jaar en de hoeveelheid opgeslagen CO₂ de productie- en transportemissies van het materiaal overtreft, kan het materiaal als ‘klimaatneutraal‘ worden beschouwd.

Zijn biobased producten biologisch afbreekbaar?

Op biomassa gebaseerde materialen zijn vaak biologisch afbreekbaar, maar dat is niet altijd het geval. In dit onderzoeksartikel kun je er meer over lezen.

Zijn biobased bouwmaterialen bestand tegen ongedierte?

Net als alle materialen kunnen op biomassa gebaseerde materialen die in de bouw worden gebruikt, te maken krijgen met weersinvloeden en vochtuitdagingen. Vanwege hun organische aard kunnen ze ook vatbaar zijn voor aanvallen door natuurlijke organismen. Daarom zijn service- en prestatiegegevens tijdens de ontwikkeling essentieel. Het materiaal moet worden getest tegen de specifieke omgeving of organismen.

Productie van CornWall® StoneCycling X Circular Matters
Circular Matters and StoneCycling Launch CornWall®
CornWall®

Hoe wordt het op biomassa gebaseerde gehalte van materialen gemeten?

Bij het uitvoeren van een meting van het op biomassa gebaseerde (koolstof) gehalte, wordt het percentage op biomassa gebaseerd (koolstof) gehalte in een product vergeleken met de totale som van op biomassa gebaseerd en petroleum gebaseerd (koolstof) gehalte in datzelfde product.

Deze informatie is belangrijk omdat het bedrijven en consumenten in staat stelt om meer geïnformeerde beslissingen te nemen over de duurzame herkomst van materialen.

Er zijn verschillende normen voor het meten van het op biomassa gebaseerde gehalte van bepaalde materialen. Het belangrijkste certificeringssysteem in de VS is ASTM D6866 – waarbij het op biomassa gebaseerde organische koolstofgehalte wordt uitgedrukt als een fractie van de totale hoeveelheid organische koolstof in een sample.

Europese normen maken onderscheid tussen op biomassa gebaseerd gehalte en op biomassa gebaseerd koolstofgehalte. De belangrijkste Europese certificeringsnormen zijn EN 16640 (vergelijkbaar met het Amerikaanse systeem, maar meting van zowel organisch als anorganisch koolstof) en EN 16785-1 (meting van het totale op biomassa gebaseerde gehalte van een materiaal, inclusief op biomassa gebaseerde zuurstof, stikstof en waterstof, evenals koolstof).

In deze whitepaper lees je meer over de Europese en Amerikaanse normen voor op biomassa gebaseerde materialen.

BioBasedTiles® zijn de allereerste biobased tegels die groeien met behulp van bacteriën.

Met behulp van bacteriën is deze tegel in minder dan drie dagen gegroeid. Hij is 20% lichter dan een betonblok maar drie keer sterker. En het beste? Deze tegels hebben geen bakoven nodig. Dit is dé oplossing om je CO₂-voetafdruk te verlagen. Geschikt voor vloeren en muren, zowel binnen als buiten.

Waarom zou het op bio-based gehalte van een materiaal moeten worden gemeten?

Het is noodzakelijk om het percentage van een materiaal afgeleid van op biomassa gebaseerde inhoud te berekenen omdat de biomassa soms om kostenefficiëntie wordt gecombineerd met niet-biomassa grondstoffen in de toepassing.

Dat gezegd hebbende, merk op dat geen van deze normen de biologische afbreekbaarheid van een materiaal meet en dat ze ook geen informatie over de bronnen van biomassa doorgeven (of deze al dan niet duurzaam zijn geproduceerd, of het afkomstig is van residu-biomassa of dat de gebruikte planten specifiek werden gekweekt om de biomassa te creëren).

Om beslissingen te nemen over de duurzaamheid van materialen, mogen we niet alleen vertrouwen op de op biomassa gebaseerde (koolstof) inhoud, maar moeten we ook de volledige levenscyclus van de gebruikte biomassa overwegen.

Is een op biobased materiaal altijd ‘duurzamer’ dan een niet-op biomassa gebaseerd product?

De productie van materialen gaat altijd gepaard met gevolgen voor het milieu. Zelfs op biomassa gebaseerde materialen kunnen nog steeds schadelijk zijn voor onze ecosystemen of gezondheid

Het bepalen van de duurzaamheid van een op biomassa gebaseerd materiaal ten opzichte van een op fossiele brandstoffen gebaseerd materiaal hangt af van meerdere factoren. Je kunt denken aan lokale productieomstandigheden, het type op biomassa gebaseerd product in productie, hoe de middelen voor de materialen worden gekweekt en het soort op biomassa gebaseerde middelen dat wordt gebruikt.

Hoewel het gebruik van op biomassa gebaseerde grondstoffen de overgang van fossiele naar biogebaseerde bronnen mogelijk maakt, bestaat het risico dat deze verschuiving nieuwe milieuproblemen kan veroorzaken, zoals bedreiging van biodiversiteit, irrigatieproblemen in landen met waterschaarste, het gebruik van pesticiden/meststoffen/fossiele brandstoffen voor teelt en oogst, bodemuitputting en conflicten over landgebruik.

Producten geproduceerd met behulp van op biomassa gebaseerde materialen zijn daarom niet intrinsiek ‘duurzamer’. Het milieueffect van het gehele productieproces moet worden overwogen via Life Cycle Assessments (LCA).

Bron: ecochain.com

Is bio-based bouwen de toekomst?

Bouwen met biobased materialen is een innovatieve markt met een snelgroeiende basis van nieuwe aanbieders en materialen. Het succesvol implementeren van een circulair project met behulp van op biomassa gebaseerde toepassingen vereist een intensieve samenwerking tussen partijen om te experimenteren en te innoveren. Voor alle belanghebbenden is het essentieel om een gemeenschappelijk doel voor ogen te hebben en transparant te zijn over de risico’s en verantwoordelijkheden.

Bij StoneCycling hebben we ontdekt dat succesvolle realisaties van biogebaseerde bouwprojecten worden gekenmerkt door het stellen van realistische doelstellingen en ambities, ondersteuning binnen de organisatie en met belangrijke belanghebbenden, voldoende tijd nemen in alle fasen van het proces, openstaan voor innovatie op deze specifieke markt, een sterke focus op samenwerking en het monitoren van het proces en het vastleggen en delen van kennis en ervaringen om iedereen een stap verder te helpen!

We geloven sterk dat alleen door te experimenteren en te leren in de praktijk op biomassa gebaseerd bouwen de norm kan worden in de toekomst. Bent u geïnteresseerd in onze op biomassa gebaseerde bouwmaterialen CornWall® of BioBasedTiles®? Klik hier om te zien hoe ze worden gemaakt en bestel meteen samples. 

StoneCycling | BioBasedTiles® | Pepper Honed
BioBasedTiles®
Circular Matters and StoneCycling Launch CornWall®
CornWall®